www.niepelnosprawny.org

Skróty farmaceutyczne
Skróty farmaceutyczne – zapisane na recepciew skró-
conej formie polecenia i informacje lekarza, lekarza den-
tysty, lekarza weterynarii lub felczera dla farmaceuty do-
tyczącesposobujejrealizacji.Zregułyformułujesięjew
języku łacińskim. Mogą odnosić się do leków gotowych
lub recepturowych. Ich pisownia, oparta na tradycji, od-
biega czasami od powszechnie przyjętych zasad. Poja-
wiają się w niej na przykład kropki na końcu skrótów po-
wstałych przez ściągnięcie. Niektóre zaczynają się wielką
literą, inne małą.
Odrębną grupę tworzą skróty stosowane w nazwach le-
ków gotowych.
Skróty farmaceutyczne występują w różnych częściach
recepty.
1 Skrót stosowany w Praepositio
Rp. (z łac. recipe – weź) – polecenie wywodzą-
cesięzczasów,gdywszystkielekibyłysporzą-
dzane ręcznie w aptece według przepisu spo-
rządzenia.
2 Skróty stosowane w Praescriptio
• dla nazw środków leczniczych i ich ilości:
• lag. (z łac. lagena – opakowania) – oznacza
liczbę opakowań leku gotowego
• dla odmierzanych substratów recepturowych:
• gtt. lub gutt. (z łac. guttae – kropli)
• q.s. (z łac. quantum satis – ile wystarczy) –
oznacza, że ilość potrzebnego składnika far-
maceuta ustala według zaleceń farmakopei lub
własnego doświadczenia
• a.a.lubaa(złac.anapartesaequales–wrów-
nych częściach) – oznacza polecenie odwa-
żenia lub odmierzenia dwóch lub więcej wy-
stępujących przed poleceniem składników w
równych ilościach
• d.t.d. (z łac. dentur tales doses – daj takich da-
wek)
• div. in part. aeq. (z łac. divide in partes aequ-
ales – podziel w równych częściach) – ozna-
cza, że po wymieszaniu wszystkich substratów
należy uzyskaną masę podzielić na wskazaną
ilość jednostek dawkowania (czopków, globu-
lek, proszków)
• disp. (z łac. dispensa – rozdziel)
• filtr. (z łac. filtra – przesącz)
3 Skróty stosowane w Subscriptio
Stanowią informacje dla farmaceuty dotyczące składu,
postaci i ilości leku.
W przypadku leku sporządzanego w aptece ta część re-
cepty rozpoczyna się zwrotem:
M.f. (z łac. misce [ut] fiat – zmieszaj, aby było
[powstało]; dosł. zmieszaj i uczyń)
po którym następuje nazwa pożądanej formy recepturo-
wej, na przykład:
• M.f.ung. (z łac. misce [ut] fiat unguentum – zmie-
szaj, aby powstała maść)
• M.f.mixt. (z łac. misce [ut] fiat mixtura – zmieszaj,
aby powstała mieszanina [mikstura])
4 Skróty stosowane w Signatura
Dotyczą informacji dla pacjenta o sposobie podania leku,
jego dawkowaniu i czasie kuracji.
Rozpoczyna je polecenie dla farmaceuty:
DS, DS. lub D.S. (z łac.da signa – wydaj;
oznacz; dosł. podaj [przedstaw] znaki [ozna-
czenie]) – określające, jaką informację ma
umieścić na opakowaniu leku
5 Alfabetyczne zestawienie naj-
częściej spotykanych skrótów
farmaceutycznych [1]
6 Przypisy
[1] S. Bukowiecki: Receptura. Zarys technologii lekarstw.
Warszawa: 1968, s. 79–83.
1